Verkeer en vervoer

1. Wat is de status van de CROW-richtlijnen?
In principe zijn de richtlijnen van CROW niet bindend. Op het moment dat in regelgeving of beleidsnota's wordt verwezen naar de CROW-publicaties, zijn ze bindend. Er bestaat jurisprudentie waarbij in de uitspraak wordt verwezen naar CROW-publicaties. Kern van deze uitspraken is dat wegbeheerders mogen afwijken van de richtlijnen, maar dat hiervoor wel een goede motivering en afweging van belangen nodig is.
 
2. Wat is het verschil tussen parkeernormen en de CROW-parkeerkencijfers?
Een parkeernorm is een door het bevoegd gezag (veelal de gemeente) vastgestelde hoeveelheid parkeerplaatsen waaraan een nieuwbouwplan moet voldoen om in aanmerking te kunnen komen voor een bouwvergunning. In een parkeernorm kan rekening gehouden worden met mobiliteitsbeleid en bevordering gebruik andere vervoerwijzen.

Om wegbeheerders te helpen bij het bepalen van de parkeerbehoefte heeft CROW parkeerkencijfers opgesteld. De parkeerkencijfers zijn ontwikkeld als hulpmiddel voor de ontwerpers; om een orde van grootte uit te rekenen voor het aantal aan te leggen parkeerplaatsen bij een bepaalde nieuwe voorziening. De kencijfers geven een gemiddeld beeld van de situatie die tijdens een onderzoek is aangetroffen. De parkeerkencijfers zijn niet ontwikkeld om als norm te dienen. Het is uiteindelijk aan de wegbeheerder om de parkeernorm vast te stellen.
 
De parkeerkencijfers kunnen meestal geen kant-en-klaar antwoord geven op de vraag hoeveel parkeerplaatsen in een bepaalde situatie moeten worden gerealiseerd of hoeveel gemotoriseerd verkeer er gegenereerd wordt. Bij het gebruik ervan moet rekening worden gehouden met de volgende invloeden:

  • bereikbaarheidskenmerken van de locatie
  • specifieke eigenschappen van de functie
  • mobiliteitskenmerken van de gebruikers/ bezoekers van de functie
  • het gemeentelijk parkeerbeleid of mobiliteitsbeleid

De parkeerkencijfers zijn opgenomen in CROW-publicatie 317 'Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie' en zijn daarnaast online Rekentool Verkeersgeneratie en Parkeren berekent u eenvoudig en snel de parkeerbehoefte.
 
3. Hoe kan ik de parkeervraag bepalen van een voorziening die niet in CROW-publicatie 317 ‘Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie’ is ogenomen?
Wanneer er voor een betreffende voorziening geen parkeerkencijfer is opgesteld zijn er twee mogelijkheden:
 
  1. U kunt kijken of er gelijkenissen zijn met een voorziening waarvan wel kencijfers zijn opgesteld. Dat kencijfer kunt u dan als basis nemen om vervolgens goed naar de specifieke kenmerken van de betreffende voorziening te kijken. Het kencijfer kunt u dan beargumenteerd corrigeren met de specifieke kenmerken van de voorziening.
  2. U kunt contact te zoeken met gemeentes in de omgeving/regio met een vergelijkbare voorziening om na te vragen hoe daar de parkeerbehoefte is bepaald.
 
4. Kan een wegbeheerder aansprakelijk gesteld worden voor eventuele ongevallen?
CROW-publicatie 264 ‘Handboek verkeerswetgeving’ geeft een overzicht van wet- en regelgeving die van belang is voor wegbeheerders. Er is een apart hoofdstuk gewijd aan beheer van de weg, waarin ook aansprakelijkheid aan bod komt. Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee vormen van aansprakelijkheid: risicoaansprakelijkheid en schuldaansprakelijkheid. Beide zijn gekoppeld aan artikelen van het Burgerlijk Wetboek.
 
De meest relevante vorm, risicoaansprakelijkheid, geldt op grond van artikel 6:174 van het Burgerlijk Wetboek. Hierbij gaat het om de toestand van de weg zelf. De bezitter (in dit geval de wegbeheerder) van een opstal (de weg) kan aansprakelijk worden gesteld wanneer de weg gevaarlijker is dan redelijkerwijs mag worden verwacht en de weggebruiker dit gevaar niet kende. De wegbeheerder zelf (bezitter) blijft verantwoordelijk voor de veiligheid en de kwaliteit van de weg.
 
Schuldaansprakelijkheid is de ‘onrechtmatige daad’ op basis van artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek.
 
De cruciale vraag is wat een wegebeheerder moet doen om aan de zorgplicht voor een veiligheid en kwalitatief goede weg te voldoen. CROW-richtlijnen kunnen hiervoor goede handvatten bieden. 
 
5. Heeft CROW informatie over verkeersregelaars?
CROW heeft twee publicaties uitgebracht met informatie over verkeersregelaars:
  • CROW-publicatie 991 ‘Verkeersregelaars bij wegwerkzaamheden
    In deze publicatie staat hoe verkeersregelaars ingezet kunnen worden bij werk in uitvoering, evenementen en andere wegwerkzaamheden.
    Deze publicatie is ook online te bekijken in de Kennismodule Werk in Uitvoering.
  • CROW-KpVV uitgave K-D14602 ‘Inzet van verkeersregelaars bij evenementen
    Evenementen trekken steeds meer bezoekers en het daarmee gepaard gaande verkeersaanbod heeft vaak consequenties voor de verkeersafwikkeling in de wijde omgeving. In 2009 zijn de eisen voor verkeersregelaars en hun uitrusting verscherpt. Ook is sinds begin 2013 de manier van examen doen bij de opleiding van de verkeersregelaars gewijzigd. In deze praktische handleiding staat de laatste regelgeving op een rij. Ook wordt duidelijk gemaakt in welke situatie je wel of niet en op welke manier je van vrijwillige verkeersregelaars gebruik maakt. Dit wordt geïllustreerd door middel van een concreet stappenplan.
 
Verder is op de website van Stichting Verkeersregelaars Nederland informatie te vinden over de opleiding tot verkeersregelaar.
 
6. Verkeerstekens zijn in de wet geregeld. Kan CROW hier meer uitleg over geven?
Ja. De wettelijke voorschriften voor verkeerstekens, waaronder verkeersborden zijn o.a. opgenomen in de BABW en de Uitvoeringsvoorschriften BABW. Voor weggebruikers geldt de RVV1990. Zo zijn er regels voor plaatsing, kleur, afmeting en materiaal van verkeerstekens. CROW biedt alle benodigde informatie over de toepassing, uitvoering en plaatsing van verkeersborden en verkeerstekens op het wegdek. Deze kennis is nuttig voor iedereen die betrokken is bij ontwerp, beheer en onderhoud van wegen.

Alle kennis over de toepassing van verkeerstekens wordt aangeboden in de Online Kennismodule Verkeerstekens. Hierin staat een overzicht van de verkeersborden en hun betekenis. Per verkeersteken is praktische kennis te vinden over de plaatsing, toepassing en uitvoering.
 
7. Beantwoord CROW vragen over verkeerswetgeving?
CROW beantwoordt geen inhoudelijke vragen over verkeerswetgeving  (Wegenverkeerswet, RVV, BABW en de Uitvoeringsvoorschriften BABW). Hiervoor kunt u terecht bij de helpdesk Verkeer van de Politieacademie in Apeldoorn. Zij beantwoorden vraagstukken van verkeersprofessionals over de verkeerswetgeving. U kunt deze helpdesk bereiken via helpdeskverkeer@politieacademie.nl.
 
8. Waar kan ik informatie over de inrichting van wegen vinden?
De richtlijnen over de inrichting van wegen zijn in verschillende publicaties te vinden. Hierin is onderscheidt gemaakt in binnen en buiten de bebouwde kom.
Deze kennis is ook digitaal te raadplegen via onze online Kennismodule Wegontwerp:  
9. Wat is de I/C-verhouding per wegcategorie?
In CROW-publicaties, zoals ASVV 2012, zijn intensiteiten niet meer gekoppeld aan wegcategorieën. De reden is dat de acceptabele hoeveelheid verkeer op een weg sterk afhankelijk is van o.a. de omgeving, kruispunten en de functie van de weg in het hele netwerk. Ook is de maximaal aanvaardbare intensiteit sterk afhankelijk van bijvoorbeeld de aanwezigheid en hoeveelheid erfaansluitingen en parkeren (al dan niet op de rijbaan).
 
10. Waar kan ik informatie over de remmende werking van verkeersdrempels vinden?
In Nederland bestaat geen wetgeving waaraan verkeersdrempels moeten voldoen. Hiervoor heeft CROW richtlijnen opgesteld. Richtlijnen over verkeersdrempels zijn opgenomen in CROW-publicatie 344 Richtlijn drempels, plateau's en uitritten. Het is de bedoeling dat wegbeheerders deze richtlijnen zo veel mogelijk volgen om daarmee een uniforme uitvoering te bewerkstelligen. Op de publicatiepagina kunt u de publicatie ook bestellen. Daarnaast is deze kennis ook digitaal te raadplegen via de online Kennismodule Wegontwerp Bibeko met ASVV.
 
De verschillende typen drempels en plateaus uit CROW-publicatie 344 'Drempels, plateaus en uitritten' zijn tot stand gekomen uit een onderzoek waarvoor een 'Technisch Rapport Verkeersdrempels' is opgesteld (CROW-rapport 03-11 uit 2002). Dit onderzoek gaat niet zozeer over het remeffect maar over de passeerbaarheid van de drempels in relatie tot comfort. Het remeffect tussen een 8 en 12 cm hoge drempel is er wel, echter is dit nooit in een onderzoek van CROW beschreven. Of bestuurders afremmen is erg afhankelijk van het type bestuurder maar ook van het voertuig.
 
Een goed functionerende snelheidsremmer dwingt een gewenste passeersnelheid af en moet zijn aangepast aan het snelheidsbeeld. Als vuistregel voor de keuze van een drempel of plateau geldt dat voorkomen moet worden dat wegbestuurders deze naderen met een snelheid die meer dan 20 tot 25 km/h boven de passeersnelheid van de drempel of het plateau ligt. Een groter snelheidsverschil is onveilig. Een Drempel 30 toepassen in een weg waar de v85-snelheid 50 km/h bedraagt, is in principe een juiste keuze. Ligt de v85-snelheid hoger dan 55 km/h, dan is deze Drempel 30 niet de juiste maatregel. Een Drempel 30 moet ook niet worden aangelegd op een erftoegangsweg met maximumsnelheid van 60 km/h.
Bij herhaling van de maatregel ter ondersteuning van de snelheidsbeperking mogen het discomfort van de wegbestuurder en het rijtijdverlies voor het vrachtverkeer, het openbaar vervoer en hulpdiensten niet uit het oog worden verloren.
 
11. Wat is de afstand tussen de weg (buiten de bebouwde kom) en obstakels?
Het Handboek Wegontwerp vermeldt afstanden voor de obstakelvrije zone. De obstakelvrije zone is een gebied langs de rijbaan waarin geen obstakels mogen voorkomen. Op rijbanen met kantmarkering wordt de obstakelvrije zone gemeten vanuit de verkeerszijde van de kantstreep, op rijbanen zonder kantmarkering vanuit de kantverharding.

De berm moet (redresseer)ruimte bieden aan bestuurders van voertuigen die om welke reden dan ook van de rijbaan zijn geraakt. Het uitgangspunt is om in een bepaalde zone langs de weg geen objecten te plaatsen die gevaar kunnen opleveren. Eventueel noodzakelijke elementen, zoals borden en lichtmasten, worden buiten de objectvrije zone geplaatst. Als er wel elementen in de objectvrije zone moeten staan, dan moet worden afgewogen waar hiervoor in het dwarsprofiel de beste posities zijn. Gewenste obstakelvrije zone naar ontwerpsnelheid in het normaal dwarsprofiel zijn:
 
Obstakelvrije zone bubeko (m)    
  Regionale stroomweg
100 km/h
Gebiedsontsluitingsweg
80 km/h
Erftoegangsweg
60 km/h
 
Gewenst
 
10,00
 
6,00
 
2,50
Minimaal 8,00 4,50 1,50
 
12. Geeft de helpdesk ook antwoord op vragen over KpVV?
Ja. Sinds het samengaan van het Kennisplatform Verkeer en Vervoer (KpVV) met CROW, beantwoordt de helpdesk ook vragen over activiteiten van het KpVV. Antwoorden op deze vragen zijn lang niet altijd te vinden in publicaties of andere kennisproducten. Als wij niet kunnen verwijzen naar relevante kennisproducten kunnen wij natuurlijk wel met u meedenken.