Toegankelijk collectief personenvervoer
Hulpmiddelen
Hulpmiddelen bij de instapfase
Diverse hulpmiddelen helpen om bussen beter toegankelijk te maken voor mensen met een beperking. De hulpmiddelen staan hieronder toegelicht.
Knielsysteem
Dit systeem brengt de carrosserie van een voertuig in vergelijking met de normale rijpositie geheel of gedeeltelijk omlaag of omhoog. Het knielsysteem kent verschillende uitvoeringen:
- de bus zakt horizontaal ter hoogte van de vooras
- de bus zakt alleen aan de perronzijde van voor- en achteras, waarbij de vloer van de bus ten opzichte van de verkanting in het wegdekoppervlak extra schuin komt te staan
- de bus zakt in zijn geheel (‘vierkant’) horizontaal
- Bij een lagevloerbus met een knielsysteem in werking neemt de instaphoogte met 70 tot 90 mm af en bedraagt dan in totaal 230 tot 280 mm vanaf de ondergrond
Lift
Een liftplatform is omhoog en omlaag te bewegen en zorgt voor een passagierstoegang tussen de vloer van de bus en de grond of stoeprand. Het liftplatform moet ten minste 800 mm breed en 1.200 mm lang zijn. Het moet een massa van minimaal 300 kg kunnen dragen. De technische voorschriften zijn terug te vinden in CROW-publicatie 219c 'Toegankelijkheid collectief personenvervoer - Bussen'.
Oprijplaat
Met een oprijplaat is de afstand tussen de vloer van de bus en de grond of stoeprand te overbruggen. De oprijplaat moet ten minste 800 mm breed zijn. Een oprijplaat moet een last van 300 kg kunnen dragen. Wanneer de oprijplaat is uitgelegd of uitgevouwen, mag de helling niet meer dan 12% zijn. Een knielsysteem kan helpen om aan deze voorwaarde te voldoen.
Oprijplaten die in gebruiksklare toestand langer zijn dan 1.200 mm, moeten zo ingericht zijn dat de rolstoelgebruikers niet over de zijrand van de oprijplaat kan rijden.
De oprijplaat kan met de hand of automatisch worden bediend. Vanwege de benodigde tijd is bediening van de oprijplaat met de hand door de chauffeur niet wenselijk. Het uitschuiven of uitklappen van de oprijplaats met de hand duurt 2,5 tot 3 minuten. Voor een automatische oprijplaat is dat ongeveer 1 minuut. De frequentie van het gebruik van de oprijplaats is in relatie tot het aantal stops van de lijnbus erg laag. Daardoor is het gebruik van de oprijplaats niet of nauwelijks van invloed op de gemiddelde rittijd.
Deuren
De bedrijfsdeuren moeten zich aan de zijde van het voertuig bevinden die het dichtst bij de kant van de weg ligt ten opzichte van de rijrichting van het verkeer. Ten minste een van die deuren moet in de voorste helft van het voertuig zijn aangebracht. Dit sluit niet uit dat er in de achterzijde van een bus een deur voor rolstoelgebruikers mag zijn.
De toegang tot de bus is zichtbaar met gerichte verlichting. De op- en aantreden zijn gemarkeerd met een contrasterende strip. Een deur voor rolstoelgebruikers waar de chauffeur geen zicht op heeft, is aan de buitenkant voorzien van een drukknop. Die is niet hoger dan 1.300 mm boven de vloer of de grond geplaatst, zodat de knop bereikbaar is voor de rolstoelgebruiker.
De deur voor rolstoelgebruikers is herkenbaar aan het internationale toegankelijkheidsymbool. Met name slechtzienden stellen het op prijs dat het lijnnummer en de bestemming naast elke instapgelegenheid van de bus zijn vermeld. Wanneer een oprijplaat uitklapt of uitschuift, wordt tegelijkertijd een visueel en een auditief signaal gegeven. De rolstoelgebruiker heeft eenmaal in de bus de gelegenheid om de strippenkaart af te stempelen.
Een bedieningsinrichting of inrichting om een bedrijfsdeur te openen, moet zich tussen 1.000 en 1.500 mm van de grond bevinden en niet meer dan 500 mm van de deur. In voertuigen van klasse I, II en III geldt die hoogte vanaf het bovenvlak van de vloer of van de trede die het dichtst bij de bedieningsinrichting is. Dit geldt niet voor bedieningsinrichtingen in de bestuurdersruimte. Inrichtingen om de deur voor rolstoelaccommodatie te bedienen (binnen of buiten het voertuig) mogen niet hoger dan 1.300 mm boven de vloer of de grond geplaatst zijn.
Lees ook meer over halteplaatsen, de instapfase en het interieur van busvervoer.
