Gooien provincies miljoenen weg aan verkeerseducatie?

02-09-2014
Fotograaf: Peter MeurisDe scholen zijn sinds gisteren allemaal weer begonnen en we weten allemaal dat de risico’s in het verkeer onder met name jongeren vanaf 12  jaar toenemen. Hoe kun je hen het beste voorbereiden op veilige, zelfstandige deelname aan het verkeer? Jaarlijks geven overheden veel geld uit aan programma’s en projecten voor verkeerseducatie. Wat weten we van de effectiviteit hiervan? En hoe
kan het beter?

Promotie-onderzoek: programma’s niet bewezen effectief

Naast het oefenen thuis zijn educatieprogramma’s  een manier om een basis te leggen voor veilig verkeersgedrag.  Of dat een ‘goede’ basis is, is vanmorgen onderwerp van gesprek in de media. Divera Twisk van de SWOV verwacht 5 september te promoveren op het thema ‘Effectiviteit van verkeerseducatieprogramma’s’.  Vandaag verschenen in de media uitspraken in de trant van dat we nu vaak te weinig weten of kinderen daadwerkelijk het goede gedrag vertonen na het volgen van zo’n programma. Een evaluatie van een dode-hoekproject leert bijvoorbeeld dat kinderen wel de theorie kunnen aangeven maar dat het gedrag in de praktijk niet altijd vertoond wordt.  Kortom effectiviteit
kan en moet beter!

Niet per se weggegooid geld

Dit is allemaal waar, ook de aanbeveling om programma’s zoveel mogelijk praktijkgericht te maken, bijvoorbeeld door meer gebruik te maken van simulaties, is iets wat ik namens CROW-KpVV toejuich omdat dat het ‘leren’ en de kans op het vertonen van het gewenste gedrag vergroot, maar waar de onderzoekster in mijn opinie iets te ver gaat is met de uitspraak dat ‘provincies 12 miljoen per jaar weggooien’ door educatieprogramma’s de scholen in te brengen die (nog) niet bewezen effectief zijn.  Het klopt dat er te weinig geëvalueerd wordt. Toch kun je niet alle programma’s over één kam scheren en ze bij voorbaat als ‘ineffectief’ classificeren. Nota bene het onderzoek van de SWOV van een aantal jaren geleden (EVEO), gaf wel degelijk indicaties voor effect van bepaalde projecten, zij
het niet in enorme mate. Wetend dat het beter moet en kan, wat zijn dan de mogelijkheden?

Toetsen is belangrijk

Als CROW-KpVV zijn we in samenwerking met diezelfde provincies (en stadsregio Amsterdam) al 1,5 jaar aan het werk om meer inzicht te krijgen in de kwaliteit van educatieve projecten en programma’s.  Dit doen we door middel van een door ons ontwikkelde educatieve checklist die een tiental stappen bevat met punten die dienen als indicatoren voor een kwalitatief goed opgezet programma. Deze zijn gebaseerd op de laatste inzichten over wat belangrijk is om als product ‘effectief’ te zijn. We streven ernaar om begin volgend jaar deze toetsoordelen ook voor anderen beschikbaar te maken in onze digitale toolkit.

Deze werkwijze  is niet hetzelfde als een effectevaluatie. Dat ben ik met Divera eens, daar is te weinig aandacht voor, ook bij producenten. We proberen in onze toetsgesprekken met producenten daar ook altijd het belang van te benadrukken.

Geld besteed met aandachtspunten

De stelling dat provincies 12 miljoen ‘weggooien’ zou ik nadrukkelijk willen nuanceren in de stelling dat provincies 12 miljoen per jaar - ik weet overigens niet wat de bron van dat bedrag is  - besteden aan verkeerseducatie waarbij zij zich ten volle bewust zijn van:
  • De beperkte houdbaarheid van kortdurende acties (vandaar ook nadruk op educatie die doorloopt over meerdere jaren)
  • De beperkte koppeling tussen wat je cognitief leert en het vertonen van uiteindelijk gedrag (dat speelt op allerlei onderwerpsterreinen, niet alleen verkeer)
  • Het feit dat het uiteindelijk toch nodig is om een basis te leggen
  • Dat die basis onderzoek behoeft naar wat zo effectief mogelijk is
  • En dat we hard bezig zijn om daar, met de beperkte middelen die we daarvoor beschikbaar hebben, enig inzicht in te krijgen.

Nieuw onderzoek

Op dit moment zijn we als CROW-KpVV in gesprek met de SWOV en een producent van een breed ingezet verkeerseducatieproject om te komen tot een ‘evaluatiemaat’  om meerdere programma’s op effect met elkaar te kunnen vergelijken. Het wordt tijd dat we de kennis over effecten met elkaar vergroten.  Laten we dat samen doen met het hele educatieveld want dat we dat met elkaar willen, daarover is bij mij geen twijfel. Misschien is het interessant om een deel van die 12 miljoen in te zetten voor effectevaluatie;5% per provincie zou 45.000 euro voor iedere regio betekenen wat een budget geeft van in totaal 6 ton. Daar kunnen we heel veel goede dingen mee doen… Idee?  


Wilma Slinger
Projectmanager verkeersveiligheid
wilma.slinger@crow.nl

Reacties

Gus Kemper
Het onderstaande verkeerseducatieplan voor het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs heeft weinig kans om te slagen. Ik heb wel positieve reacties gekregen over dit plan, maar niemand wilt meewerken aan dit plan behalve de coach-specialist de heer Lauk Woltring (hij is bekend door zijn bijdrage aan het EU HERMES-project). Toch ben ik niet stilgezeten door deze negatieve uitslag. Misschien heeft het volgende verkeerseducatieplan een betere kans om te slagen:
het betreft een verkeerseducatieplan voor het voortgezet onderwijs. In dit verkeerseducatieplan worden fiets-en autorijlessen gecombineerd met gebruikmaken van de fietsinstructielessen uit Groot Brittannië (Bikeability – link: https://bikeability.org.uk/ ), de verkeerstheorietraining uit België (Rijbewijs op School – link: http://www.vsv.be/verkeer-op-school/secundair-onderwijs/rijbewijs-op-school ) en 2toDrive (link: http://www.2todrive.nl/jongeren/home/ ) uit Nederland. Het verkeerseducatieplan voor het voortgezet onderwijs bestaat uit: a) Praktische fietslessen in combinatie met navigatie training (kompas, kaart en gps). b) Verkeerstheorielessen met de mogelijkheid om het CBR-verkeerstheorie-examens te behalen om mee te doen aan 2toDrive. c) Praktische autorijlessen (opfriscursus), verkeerstheorielessen (opfriscursus) en leren om te coachen (optioneel) voor ouders (tijdens 2toDrive, coachen/begeleiden de ouders zijn/haar kind). Aan het einde van dit verkeerseducatieplan, zullen de jongeren in staat zijn om veilig te fietsen en auto te rijden. Misschien, zullen de jongeren tijdens hun vakantie hun fiets meenemen (achter de auto, door gebruik te maken van een fietsdrager) om fietstochten te maken in andere landen.
11-11-2015 23:29:31

Gus Kemper
Naar aanleiding van het bovenstaande, stel ik voor het volgende verkeerseducatieplan voor het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs op te zetten:
a) Basisonderwijs: de leerlingen krijgen praktische fietslessen op het schoolplein (bijvoorbeeld: het verkeerslessenprogramma “Verkeerskunsten – SCHOOL op SEEF”)
b) Voortgezet onderwijs: de leerlingen krijgen praktische fietslessen op straat (volgens Engelse methode, bijvoorbeeld: Cycle Training UK) en vanaf 16,5 jaar krijgen de leerlingen autorijlessen (voertuigbeheersing) in parcours (parkeerplaatsen en afgesloten wegen). Na het behalen van CBR-theorie-examen en het voldoende beheersing van het voertuig wordt de leerling doorverwezen naar een rijschool in haar/zijn buurt. Ouders van leerlingen die een rijbewijs willen behalen, krijgen een cursus om hun kinderen met rijbewijs te begeleiden (zie bijvoorbeeld het boek: Not So Fast – Parenting Your Teen Through the Danger of Driving van T. Hollister, 2013). Naast fiets- en autorijlessen, krijgen leerlingen navigatie (gps, kaarten en kompas)- en stressreductietraining (zoals Mindfulness). De stressreductietraining wordt gebruikt tijdens drukke verkeer en het verbeteren van de verkeersveiligheid (zie bijvoorbeeld het artikel: Improving attention and emotional regulation skills in driver education with mindfulness concepts and practices van D. Jackson, 2009). Personen met een (bijstand)uitkering worden opgeleid tot fietsdocent (Fietsersbond), navigatietrainer en/of stressreductietrainer (zie bijvoorbeeld: de participatiewet – het doel van de participatiewet is om meer mensen, ook mensen met een arbeidsbeperking, aan de slag te krijgen). De autorijlessen worden door (beginnende) bevoegde rijinstructeurs gegeven.
2-9-2015 00:49:31

Johan Overvest
Dus media verhaspelen 'niet bewezen effectief' in 'bewezen niet effectief'. Vroeger was het gezegde dat de krant de leugen in het land bracht. maar als media nu de uitspraak doen dat verkeerseducatie weggegooid geld is omdat het niet bewezen effectief is, dan brengt de media .....
23-9-2014 09:20:38

Hans Vergeer
Inderdaad is het noemen van dat bedrag van 12 miljoen per jaar wat door provincies aan verkeerseducatie wordt besteed zoals Divera het hier benoemt wel wat ongenuanceerd. Zij heeft zelf steeds de vraag gesteld wat eigenlijk onder " verkeerseducatie" moet of kan worden verstaan. Dat zou ook hier op zijn plaats zijn geweest om in dit kader aandacht aan te besteden.. Het bedrag dat wordt genoemd wordt mogelijk besteed aan projecten o.g.v. "gedragsbeinvloeding" in de volle breedte. ( met dan nog het nodige voorbehoud over de hoogte er van).
Daarnaast moet mij van het hart dat het moment van communicatie niet bepaald goed gekozen is. Net nu we weer scholen/ouders/verzorgers enthousiast bij de start van het schooljaar weer enthousiast willen maken om met een doorgaande lijn in het schooljaar verkeerseducatie in te zetten. Jammer. Wie wil je hiermee bereiken en is de uitkomst van dit onderzoek niet op een andere meer constructieve wijze in te zetten in het politieke en ambtelijke verkeersveiligheidsveld.
3-9-2014 20:36:07

Abonneer
 Security code
Scroll naar boven