De prijs van een reis moet in verhouding staan tot de geboden vervoerdienst. Ervaringen in het buitenland leren dat de prijs voor het openbaar vervoer niet hoger mag zijn dan de brandstof- en parkeerkosten van de auto. Lees meer...

Gevonden in de kennisbank:

• Documentatieblad ‘Second Opinion Gratis OV Leiden- Den Haag’

  Onderzoek naar de relatie tussen het praktijkexperiment gratis OV en de congestie op de A44/ N44 tussen Leiden en Den Haag.

  Onderwerp: Tarievenbeleid
  Publicatie 17-06-2011

• Gratis openbaar vervoer

  Op 1 juli 1997 begon het Vlaamse Hasselt een kleinschalig project met gratis openbaar vervoer. Dit initiatief kreeg veel publiciteit. Niet alleen in Vlaanderen, maar ook in Nederland. Vanaf 2004 kreeg gratis vervoer ook in Nederland navolging. Het verschil met Hasselt is dat het in Nederland niet ‘altijd-voor-iedereen’ gratis is, maar alleen voor bepaalde groepen, op bepaalde lijnen, op bepaalde dagen of in een bepaalde periode of in combinatie met iets anders. Veel projecten in Nederland zijn proefprojecten, andere zijn het experimenteerstadium al lang voorbij. Inmiddels zijn er tientallen projecten, proeven en initiatieven geweest. Sommige zijn permanent ingevoerd, andere zijn na een tijdje gestaakt. Gratis openbaar vervoer lijkt onder druk van de bezuinigingen zijn hoogtepunt gehad te hebben. De initiatiefnemers van gratis openbaar vervoer laten zich leiden door verschillende doelen. Er zijn grofweg drie typen doelen te onderscheiden: sociale doelen: participatie ouderen, Wmo’ers, evt. minima en werklozen bereikbaarheidsdoelen: op hoofdwegen bij wegwerkzaamheden, om de binnenstad bereikbaar te houden en bij recreatie en toerisme marketingdoelen: kennismaken met het openbaar vervoer. Gratis openbaar vervoer kan als beleidsinstrument effectief zijn als: de doelgroep selectief is: bijv. 65+ i.r.t. bijstandsminimum het doel volstrekt helder is en effect meetbaar is (SMART) het project tijdelijk is, bijv. bij wegwerkzaamheden de aanbieding tijdelijk is, bijv. nieuwkomerkaart het onderdeel is van een marketingactie onderdeel van een combiticket, bijv. evenement, schouwburg belastinggeld kan worden uitgespaard: Wmo’ers naar regulier OV geleiden. Hierbij een overzicht van de projecten van 2009. Verschillende evaluaties van gratis openbaar vervoer vindt u hier. De essentie van deze evaluaties is te lezen in deze presentatie.

  Onderwerp: Tarievenbeleid
  Kennispagina 1-06-2011

• Evaluaties gratis OV

  Hier vindt u een verzameling van evaluaties van gratis openbaar vervoer. Evaluatie ov-tarieven Gelderland (provincie Gelderland - 2009). Evaluatie Gratis openbaar vervoer 65+-ers Rotterdam (dS+V, gemeente Rotterdam - 2008) Beleidsonderzoek: Internetpanel over de proef met de gratis bus. (gemeente Purmerend - 2008) Eindrapportage herhalingsonderzoek Eindhoven 2008 (gemeente Eindhoven - 2008) Evaluatie gratis OV voor 65+ (ministerie Verkeer en Waterstaat -2008) Evaluatierapport: pilot openbaar vervoer Ameland (gemeente Ameland - 2007) Reizigersonderzoek tariefexperiment Enschede (Connexxion - 2007) Evaluatierapport gratis openbaar vervoer Krimpenerwaard - Rotterdam (Stadsregio Rotterdam - 2007) Evaluatie proef 'Gratis met de bus, voor 12- en 65+' (gemeente Eindhoven - 2007) Eindrapport Evaluatie proef gratis openbaar vervoer Zeewolde - Almere (provincie Flevoland - 2007) Second opinion 'gratis of goedkoper OV' (provincie Noord-Brabant -2006) Eindrapport: Gratis of goedkoper openbaar vervoer (provincie Noord-Brabant - 2006) Monitoring gratis OV: weekend 16 en 17 september 2006 (provincie Noord-Brabant -2006) Evaluatie proef ov-tariefdifferentiatie 2006 (gemeente Enschede- 2006) Evaluatie Tariefexperiment Openbaar Vervoer voor U-pashouders in de gemeenten Utrecht en Houten (gemeente Utrecht - 2006) Evaluatie Zuidoostpas groot onderhoud A9 Gaasperdammerweg (ministerie Verkeer en Waterstaat - 2005) Leiden-Den Haag eindmeting (provincie Zuid-Holland - 2005) Evaluatie gratis OV bij fileknelpunten (ministerie Verkeer en Waterstaat - 2005) Leiden-Den Haag tweede evaluatiemeting (provincie Zuid-Holland - 2004) Second opinion 'gratis OV Leiden-Den Haag' (provincie Zuid-Holland - 2004) Lees ook het KpVV Bericht nr. 48: 'Gratis openbaar vervoer krijgt vaste grond onder de voeten'.

  Onderwerp: Tarievenbeleid
  Publicatie 30-11-2009

• KpVV Bericht nr. 48: 'Gratis openbaar vervoer krijgt vaste grond onder de voeten'

  Tien jaar na het begin van de opmars van gratis openbaar vervoer in België begint gratis vervoer ook in Nederland een gangbaar beleidsinstrument te worden. Het verschil met het pionierende Vlaamse Hasselt is dat het bij ons niet ‘altijd’ voor ‘iedereen’ gratis is, maar alleen voor bepaalde groepen, op bepaalde lijnen, tijdens bepaalde uren of in een bepaalde periode. Veel projecten in Nederland zijn nog op proef, andere zijn het experimenteerstadium al voorbij. Deze zomer zijn er dertien nieuwe experimenten van start gegaan. Deze kwamen tot stand met een bijdrage van ruim zes miljoen euro van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Daarmee is de score opgelopen tot dertig projecten in 2007. In dit bericht de stand van zaken.

  Onderwerp: Tarievenbeleid
  Publicatie 20-09-2007

• Rapport: Openbaar-vervoertarieven in Europa (deel 1)

  Theorie en trends Aan de vooravond van de invoering van de ov-chipkaart en de daarmee gepaard gaande algehele wijziging van de tarieven van het openbaar vervoer biedt het KpVV u twee samenhangende rapporten over tariefsystemen in Europa aan. Dit is deel I en het bevat: een algemene beschouwing over tariefsystemen; een analyse van de actuele trends in het Europee tarieflandschap; een korte beschrijving van het tariefsysteem in tien Europese regio; tien leerpunten, of zo u wilt: tips of geboden.

  Onderwerp: Tarievenbeleid
  Publicatie 30-08-2007

• Rapport: Openbaar-vervoertarieven in Europa (deel 2)

  Het tweede deel van ‘Openbaar-vervoertarieven in Europa’ beschrijft tien regio’s, te weten Vlaanderen, Mannheim-Heidelberg, Keulen-Bonn, Dresden, Liverpool, Bordeaux, Wenen, Sevilla, Stockholm en Zürich. In deze gebieden vinden interessante ontwikkelingen plaats en zijn effecten van het tariefbeleid te constateren. Elke regiobeschrijving laat zich afzondelijk lezen. We raden u echter aan om eerst het theoriehoofdstuk uit deel 1 door te nemen. Deze theorie verschaft namelijk de juiste ‘tariefbril’ die de regiobeschrijvingen beter doet begrijpen.

  Onderwerp: Tarievenbeleid
  Publicatie 30-08-2007

• Rapport 'Benchmark OV Vlaanderen; beleid, cijfers, trends, analyses en succesfactoren'

  Dit rapport bevat een beschijving van het OV-beleid in Vlaanderen en geeft daarbij een vergelijking van de ontwikkeling van het OV in die regio met die in Nederland in de afgelopen 10 jaar. Aan het rapport is ook de brief toegevoegd van de minister van Verkeer en Waterstaat aan de Tweede Kamer van 17 mei 2006 over gratis OV.

  Onderwerpen: Tarievenbeleid, Concessiemanagement
  Publicatie 10-05-2007

• Prijsdifferentiatie bus, tram en metro

  Prijsdifferentiatie in het stadsvervoer betekent in de praktijk vooral ‘goedkoop of gratis OV’. Het is een instrument om het Prijsdifferentiatie in het stadsvervoer betekent in de praktijk vooral ‘goedkoop of gratis OV’. Het is een instrument om het ov-gebruik te vergroten in specifieke situaties: bepaalde doelgroepen (ouderen, kinderen, studenten), bepaalde plaatsen/tijdstippen waarop bijvoorbeeld het autoverkeer tot congestie leidt en er nog capaciteit in het openbaar vervoer vrij is, bepaalde lijnen (bijv. van P+R naar binnenstad). Omschrijving De prijs van het stadsvervoer kan variabel zijn naar plaats en tijd. Er zijn drie vormen te onderscheiden: gratis, goedkoper en duurder dan het standaardtarief. Gratis openbaar vervoer kent een vrije toegang tot het voertuig. De voorbeelden in Nederland beperken zich tot een bepaald gebied (bv. het stadsvervoer in Dordrecht op zaterdagen voor de Kerst) of op bepaalde lijnen (bijv. van Katwijk, Noordwijk en Oegstgeest naar Den Haag). In het verleden hebben veel gemeenten het initiatief genomen voor speciale tariefacties. Soms gaven ze vervoerbedrijven compensatie voor de inkomstenderving, omdat vermindering van congestie in het belang van de gemeente was. In veel middelgrote steden is een eenheidstarief voor het OV tamelijk gebruikelijk aan het worden: een euro voor een retour na de ochtendspits (soms slechts voor een enkele reis zonder overstappen). Het kaartje is in de bus bij de chauffeur te koop. Een hoger tarief dan standaard komt alleen voor in het streekvervoer waarbij een hogere kwaliteit wordt geboden, zoals Interliner en Q-liner. Nut In kleine en middelgrote steden zijn lopen en fietsen meestal belangrijker dan het stadsvervoer. Ook de auto wordt binnen de stad nog veel gebruikt. Vooral in stadscentra leidt dit tot problemen. Gratis of goedkoop openbaar vervoer wordt als alternatief voor de auto gezien. De prijs van het openbaar vervoer en de ingewikkeldheid van het tariefsysteem met zones en strippen kunnen redenen zijn om niet met het openbaar vervoer te gaan. Gratis vervoer, een lage prijs of een vaste prijs in een bepaald gebied kunnen die bezwaren wegnemen. Soms betekent het eenheidstarief vooral gemak: dan is de rit duurder dan met een strippenkaart in de voorverkoop, maar met een eurokaartje hoef je geen strippenkaart op zak te hebben; een euro is voldoende. In Apeldoorn is het aantal busreizigers met bijna 40% gegroeid na invoering van het eurokaartje voor alle dagen van de week. Het aandeel van de bus in het verkeer naar het centrum verdubbelde van 6 tot 12%, maar het autoaandeel bleef stabiel op 25%. Het verschil zat hem bij het (brom)fietsaandeel, dat van 51% afnam tot 45%. Er gaan dus niet minder mensen met de auto. In Zwolle is de geldigheid tot de zaterdag beperkt, omdat de inkomstenderving anders te groot werd. In totaal heeft het eurokaartje 18% meer reizigers opgeleverd. Daarvan ging een aanzienlijk deel voorheen met de auto naar de binnenstad (41%), maar nog meer ging het eurokaartje ten koste van het fietsgebruik (49%). Het gratis stadsvervoer in Dordrecht leidde op de zaterdagen voor de Kerst tot 2 tot 3 keer zoveel reizigers. De bekendheid van de actie onder de bevolking is zeer groot (95%). Hoewel het OV in drie jaar tijd met 10% is gegroeid, is het effect van het gratis zaterdagvervoer hierop onbekend. Het experiment met gratis busvervoer in Zuid-Holland leidde tot een stijging van het aantal buspassagiers op de desbetreffende lijnen van 1200 naar 3000 per werkdag. Van de nieuwe reizigers gaf 40% aan voorheen per auto te reizen. Dat komt neer op 312 auto’s in de ochtendspits. Op de A44 was echter geen vermindering van het aantal auto’s in de ochtendspits te zien. Deels omdat deze nieuwe busreizigers voorheen niet de A44 namen (alternatieven zijn er: A4 en N447); deels omdat de ‘ruimte’ alweer is opgevuld door andere automobilisten. Doordat congestievermindering uitbleef, heeft de provincie het experiment beëindigd. Aandachtspunten De kosten van het eurokaartje in Apeldoorn bedroegen ongeveer 1,4 miljoen euro per jaar, onder andere betaald uit het parkeerfonds. In Zwolle bedroegen in 2002 de kosten van het actiekaartje (zaterdag) 80.000 euro. In Zuid-Holland kostten inkomstenderving en hogere exploitatiekosten ongeveer € 600.000 per jaar; communicatie- en onderzoekskosten brachten het totaal op ongeveer een miljoen euro. Gratis openbaar vervoer is de laatste jaren komen overwaaien uit Vlaanderen. Beginnend in Hasselt is daar op vele plaatsen nu sprake van gratis OV, in ieder geval voor specifieke doelgroepen (vooral ouderen). De inkomstendervingen worden betaald door de betreffende gemeenten. De uitgangssituatie in Vlaanderen was en is echter wel een geheel andere dan in Nederland. Neem Hasselt – het begin. Het busvervoer daar kenden voorheen een kostendekkingsgraad van 9% en had een geringe omvang (5 lijnen) - waardoor het afkopen van de kaartopbrengsten de gemeente relatief weinig kostte. Verschillende Nederlandse steden hebben de laatste jaren, vaak onder druk van de politiek, ook de mogelijkheden van gratis OV verkend en stuitten allemaal op twee bezwaren: door de veel hogere kostendekkingsgraad zou gratis OV hier een veel hogere en structurele prijs voor de gemeenten hebben; reizigerstoename zal in Nederland meer van het fietsverkeer dan het autoverkeer afhalen. Informatie Michiel van Hulten 'Gratis' openbaar vervoer, eerst voor gehandicapten en senioren, en daarna voor iedereen, 2004.TNO-INRO, Second opinion Gratis OV Leiden-Den Haag, 2004.

  Onderwerpen: Tarievenbeleid, Recreatie
  Kennispagina 10-10-2006

• Kabinetsreactie Gratis Openbaar Vervoer op initiatiefnota Kamerlid Dijksma

  Het kabinetsstandpunt gaat puntsgewijs in op de voorstellen van het Kamerlid Dijksma voor gratis OV en voegt daaraan toe de invoering van gratis OV bij groot onderhoud aan het hoofdwegennet. De brief van het kabinet bevat een interessante bijlage waarin het Vlaamse openbaar-vervoerbeleid wordt vergeleken met dat in Nederland.Kabinetsreactie Bijlage Kabinetsreactie Benchmark OV Vlaanderen

  Onderwerp: Tarievenbeleid
  Publicatie 17-05-2006

• KpVV Bericht nr. 15: Gratis openbaar vervoer staat hoger op de agenda

  Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2002 werd gratis openbaar vervoer een gewild discussieonderwerp. Er waren tientallen pleidooien van raadsleden en soms van wethouders, er werden diverse haalbaarheidsonderzoeken gehouden en er zijn ook enkele experimenten gekomen. Permanente vormen van ‘gratis’ zijn er niet gekomen. Voor- en tegenstanders vonden elkaar meestal in een vorm met een bepaalde inperking: gratis openbaar vervoer voor een bepaalde doelgroep, in een bepaalde periode, op bepaalde dagen, tijdens groot onderhoud van hoofdwegen, voor marketingdoelen, in combinatie met iets anders of op bepaalde trajecten. Ook waren er verschillende motieven om het openbaar vervoer gratis te maken: sociale, economische, verkeerskundige, milieu- en marketingmotieven. In dit bericht een korte terugblik en een kijkje vooruit.

  Onderwerp: Tarievenbeleid
  Publicatie 30-03-2006

• Rapport 'Introductie chipkaart en concessieverlening in het stads- en streekvervoer'

  De Wet Personenvervoer 2000 (Wp2000)beoogt in de eerste plaats om door een verandering in de aansturing van het openbaar vervoer te komen tot een efficiëntere en meer klantgericht openbaar vervoer. Ontvlechting en aanbesteding zijn hierbij de kernbegrippen. Hiermee worden twee hoofddoelen gediend: een lagere subsidie-intensiteit en een groter aandeel van het openbaar vervoer in de modal split. Dit is de zogenaamde dubbeldoelstelling.

  Onderwerp: Tarievenbeleid
  Publicatie 9-07-2004

• Bericht 'Gratis openbaar vervoer'

  Op 22 mei 2002 meldden diverse landelijke dagbladen dat de Utrechtse wethouder Van den Bergh wil laten onderzoeken of in navolging van het Belgische Hasselt gratis openbaar vervoer in Utrecht mogelijk is. Ook in andere steden denken de nieuwe colleges van B&W na over gratis buskaartjes. Eindhoven heeft een projectwethouder voor gratis openbaar vervoer en in Arnhem willen de Leefbaren een onderzoek laten doen. Enkele aspecten van gratis openbaar vervoer worden hieronder belicht.

  Onderwerp: Tarievenbeleid
  Publicatie 31-07-2002