Helpdesk

1 Wie is verantwoordelijk voor de luchtkwaliteit?

Rijk, provincies en gemeenten zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het realiseren van de gestelde grenswaarden. Er gelden verschillende verplichtingen per type overheid als het gaat om grenswaarden, richtwaarden, plandrempels, informatiedrempels, en alarmdrempels. Lees meer over luchtkwaliteit en verkeer.

2 Wat moet ik doen als ik een opmerking heb over een publicatie?

U kunt uw opmerkingen en suggesties laten weten aan CROW via de Helpdesk. U kunt daarvoor het formulier in de rechterkolom gebruiken.

3 Hoe is de luchtkwaliteit te beïnvloeden?

Er zijn verschillende maatregelen om luchtkwaliteit te verbeteren. Het kennisprogramma Solve richt zich specifiek op maatregelen die de luchtvervuiling door verkeer kunnen verminderen. Dit kan onder andere door:

Het verminderen van de gemiddelde emissie per voertuig.
Het verminderen van het aantal voertuigen.
Het wegvangen of verspreiden van schadelijke stoffen zodat de concentraties niet te hoog worden.

Meer over manieren om luchtkwaliteit te verbeteren leest u op de pagina's over luchtkwaliteit en verkeer.

4 Wat is het verschil tussen parkeernormen en parkeerkencijfers?

Een parkeernorm is een door het bevoegd gezag (veelal de gemeente) vastgestelde hoeveelheid parkeerplaatsen waaraan een nieuwbouwplan moet voldoen om in aanmerking te kunnen komen voor een bouwvergunning. In een parkeernorm kan rekening gehouden worden met mobiliteitsbeleid en bevordering gebruik andere vervoerwijzen. Een parkeerkencijfer is een indicatie van de parkeervraag bij nieuwe voorzieningen.
Meer over dit onderwerp vindt u in de CROW-publicatie 182: Parkeerkencijfers, basis voor parkeernormering en brochure 12 Beargumenteerd kiezen voor parkeernormen uit de reeks Van Parkeerbeheer naar Mobiliteitsmanagement.

5 Geeft CROW juridisch advies?

CROW is een onafhankelijke stichting die geen advies geeft in specifieke juridische situaties. CROW kan wel naar publicaties verwijzen waarin informatie is terug te vinden over bepaalde richtlijnen.

6 Waarom is luchtkwaliteit belangrijk?

Vervuilde lucht kan tot acute en chronische gezondheidsklachten leiden. Van keel- en neusirritaties tot zware astmatische klachten en hart- en vaatziekten. Sommige groepen (ouderen, kinderen, astmapatiënten) zijn extra vatbaar voor luchtverontreiniging. Lees hier meer over op de pagina's over luchtkwaliteit en verkeer.

7 Wat is luchtkwaliteit?

De lucht die wij inademen is een samenstelling van duizenden stoffen. De bekendste stoffen zijn zuurstof, stikstof en waterdamp. Maar er zijn ook stoffen die schadelijk zijn voor onze gezondheid. Verkeer zorgt voor uitstoot van stikstofdioxide en fijn stof. Dit is schadelijk voor de luchtkwaliteit. Meer over luchtkwaliteit en hoe deze goed te houden vindt u op de pagina's over luchtkwaliteit en verkeer.

8 Hoe wordt de luchtkwaliteit bepaald?

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL, voorheen MNP) berekent jaarlijks de achtergrondconcentratie. Het PBL maakt elk jaar kaarten over de zogenoemde grootschalige concentraties van luchtverontreinigende stoffen. Lees meer over luchtkwaliteit en verkeer.

9 Wat is de rol van verkeer in de luchtkwaliteit?

Verkeer is een van de bronnen van luchtvervuiling. Andere bronnen zijn industrie, energiecentrales en landbouw. Langs rijkswegen en drukke binnenstedelijke straten in de Randstad kan de bijdrage van het lokale verkeer aan de totale jaargemiddelde concentratie oplopen tot 50% voor NO2 en 30% voor PM10. Lees meer over luchtkwaliteit en verkeer.

10 Waar staan de letters CROW voor?

CROW is geen afkorting, maar een eigen naam. Vroeger was het wel afkorting. Lees daarover op de pagina geschiedenis.

Zijn de oude benamingen voor asfaltmengsels een-op-een te vertalen naar de huidige benamingen?: Het is niet mogelijk om een mengsel met een oude benaming een-op-een te vertalen naar de categorieën die nu gebruikt worden. Wel geeft de handleiding van deelhoofdstuk 31.2 Asfaltverhardingen van de RAW-systematiek een indicatie van de onderlinge relaties. Een samenvatting hiervan kunt u downloaden op de kennispagina’s Asfalt.
Kan ik in mijn bestekken nog voorschrijven dat het om een dicht of open asfaltbeton gaat volgens de Standaard RAW Bepalingen 2005?: De Europese Commissie heeft bepaald dat voor asfalt de NEN-EN 13108 normen per 1 maart 2008 ingevoerd moeten zijn. Dit betekent dat de asfaltmengsels ook benoemd moeten worden volgens deze normen. Daarmee komen de benamingen dicht en open asfaltbeton, grindasfaltbeton en steenslagasfaltbeton niet meer voor. Asfaltmengsels worden nu benoemd naar de functie die zij in de constructie vervullen. Lees meer over de soorten asfalt op de kennispagina’s Asfalt.
Hoe moet ik als opdrachtgever in mijn bestekken rekening houden met de CE-markeringen voor asfalt?: In hoofdstuk 31.2 van de Standaard RAW Bepalingen, wijziging mei 2008 zijn de gewijzigde technische bepalingen Asfaltverhardingen opgenomen. Lees meer over regelgeving en contracten waarmee u rekening moet houden op de kennispagina’s Asfalt.
Van welke maximale belasting moet ik uitgaan voor een fietspad?: Voor fietspaden is niet de belasting door (brom)fietsen relevant, maar het incidenteel zwaardere verkeer. Denk aan (berm)onderhoudsmaterieel, stempels van hoogwerkers bij snoeiwerkzaamheden aan bomen of tijdelijk gemotoriseerd verkeer bij een omleiding. Ook de vele kruispunten waar het zwaardere wegverkeer het fietspad kruist, spelen een rol.
Welke verkeersklassen worden gebruikt bij wegconstructies?: In de grond-, water- en wegenbouw wordt tegenwoordig geen gebruik meer gemaakt van verkeersklassen. De maximale belasting van wegen is niet meer gekoppeld aan de verschillende verkeersklassen.
Welke verkeersklassen worden gebruikt bij bruggen en viaducten?: Bij bruggen en viaducten worden verkeersklassen gebruikt in combinatie met de cijfers 30, 45, 60 (of 300, 450, 600). Het zijn uitgangspunten of normen waarin is vastgelegd welke geschematiseerde belasting de brug moet kunnen hebben. Het gaat om een combinatie van een gelijkmatig verdeelde belasting en een ongunstige geplaatste zware mobiele belasting. Voor meer informatie over deze verkeersklassen kunt u contact opnemen met het Nederlands Normalisatie-instituut en de Stichting Bouwrecht.
Wat zijn verkeersklassen?: Er zijn twee verschillende ‘soorten’ verkeersklassen. Daardoor kan soms verwarring ontstaan. De eerste soort is gerelateerd aan verkeersklassen voor het ontwerpen en dimensioneren van wegconstructies. De tweede is gerelateerd aan bruggen en viaducten.
Waar komt de maximale belasting van wegen uit voort?: De maximale belasting van wegen komt voort uit de maximale asbelasting. Die is wettelijk vastgelegd: 100 Kilo Newton voor getrokken assen en 115 Kilo Newton voor aangedreven assen. Meer informatie hierover vindt u bij de Rijksdienst voor Wegverkeer (RDW). De maximale belasting van wegen is afhankelijk van de verschillende verhardingstypen en verhardingssoorten die u kun toepassen voor een weg. CROW-publicatie 189 ‘Keuzemodel wegconstructies’ helpt om tot een keuze voor een verhardingstype te komen.
Vraag over de RAW?: Voor vragen en antwoorden met betrekking tot de RAW kunt u terecht op de pagina RAWeetjes.

Meer vragen over Aanbesteden

Kan ik bijdragen aan de kennisontwikkeling?: Jazeker, u kunt bijvoorbeeld lid worden van een van de CROW-werkgroepen. Heeft u hier interesse in, neem dan via het formulier rechts op deze pagina contact op met CROW. Daarnaast staat CROW open voor aanvullingen en correcties op de kennis die op deze website staat.
Hoe wordt CROW gefinancierd?: CROW is een stichting zonder winstoogmerk. De benodigde financiën ontvangt de organisatie vanuit project- en programmafinanciering. Daarnaast genereert CROW inkomsten door de verkoop van producten en diensten. Lees meer.
Wat is de status van de CROW-richtlijnen?: De richtlijnen van CROW hebben geen wettelijke status. De rechter gebruikt de richtlijnen wel als toetsingskader. Als u afwijkt van de richtlijnen, moet u dat goed kunnen motiveren.
Mag ik afbeeldingen, foto’s en figuren uit CROW-publicaties gebruiken?: Neem contact op met de uitgeverij van CROW om de mogelijkheden te bespreken: bik@crow.nl.
Bestaat er ook een overzicht van alle publicaties?: Ja. U kunt hier het complete overzicht downloaden.
Overzicht CROW publicaties
Wat is de status van mijn bestelling?: Voor vragen over de afhandeling van bestellingen kunt u contact opnemen met CROW:
T: 0318 - 69 53 27
E: verkoop@crow.nl
Wat is de levertijd van een product?: Uw bestelling wordt normaliter binnen zes werkdagen afgehandeld. Als u binnen tien werkdagen uw bestelling nog niet heeft ontvangen, neemt u dan contact met ons op. Telefoonnummer : 0318-695 327.
Geeft CROW juridisch advies?: CROW is een onafhankelijke stichting die geen advies geeft in specifieke juridische situaties. CROW kan wel naar publicaties verwijzen waarin informatie is terug te vinden over bepaalde richtlijnen.
Hoe kan ik een product bestellen?: Wanneer u een keuze heeft gemaakt, drukt u op de 'bestel'-knop en volgt u de aanwijzingen in het bestelproces.U kunt producten in uw winkelwagen doen en afrekenen of verder rondkijken. Heeft u nog geen Mijn CROW-profiel, dan maakt u deze automatisch aan tijdens uw eerste bestelling. Met een profiel kunt u inloggen en worden uw gegevens automatisch ingevuld. Meer over het Mijn CROW-profiel.
Waar kan ik (nieuwe) inlogcodes voor de ASVV en de Kwaliteitscatalogus krijgen?: U kunt nieuwe inlogcodes krijgen via abonnementen@crow.nl.
Wat moet ik doen als ik een opmerking heb over een publicatie?: U kunt uw opmerkingen en suggesties laten weten aan CROW via de Helpdesk. U kunt daarvoor het formulier in de rechterkolom gebruiken.
Geeft CROW advies?: CROW is een onafhankelijke stichting die geen advies geeft in specifieke (verkeerskundige) situaties. Daarvoor kunt u een adviesbureau inschakelen. Voor advies over luchtkwaliteit en verkeer kunt u terecht bij het Solve-team. Voor bemiddeling over een contract is de RAW-helpdesk beschikbaar.
Ik heb een vraag over de inhoud van een publicatie: Errata, toelichtingen en downloads zijn in de webwinkel bij de betreffende publicatie te downloaden. Beantwoordt dat uw vragen niet, kijk dan bij de veelgestelde vragen van de helpdesk.
Wat moet ik doen als ik een vraag over CROW-software heb?: De meest voorkomende softwarevragen vindt u terug op de website. Vindt u niet het antwoord dat u zoekt? Stel uw vraag dan bij de helpdesk. Geef daarbij duidelijk aan om welke software het gaat en wat uw vraag of foutmelding is.
Hoe komt de kennis tot stand?: CROW roept professionals uit de sector bijeen en vormt werkgroepen. Zij werken kennisvragen uit en gaan op zoek naar antwoorden. Meer over werkgroepen.
Wat zijn leergangen binnen cursussen?: Binnen het onderdeel ‘aanbesteden en contracteren’ biedt CROW een serie cursussen. Deze vormen samen een leergang. Lees meer over leergangen.
Kan ik vrijstellingen krijgen voor een cursus?: Binnen de opleiding Verkeerskunde zijn vrijstellingen voor afzonderlijke cursusmodules mogelijk. CROW bekijkt per geval of een vrijstelling verleend kan worden. Neem hiervoor contact op met de afdeling Cursussen & Opleidingen.
Welke CROW-cursus is geschikt voor mij?: Dat hangt af van uw vooropleiding en doelstellingen. Neem contact op met de afdeling Cursussen & Opleidingen voor persoonlijk advies. Voor de leergangen aanbesteden en contracteren kunt u het stroomdiagram raadplegen.
Hoe kan ik me inschrijven voor een cursus?: U kunt zich uitsluitend via deze website inschrijven voor een cursus. Ga naar de cursus van uw keuze en schrijf u in via het inschrijfformulier. Let op dat u alle gegevens goed invult! Voor wijzigingen brengt CROW namelijk administratiekosten in rekening. In de voorwaarden leest u daar meer over.
Waar staan de letters CROW voor?: CROW is geen afkorting, maar een eigen naam. Vroeger was het wel afkorting. Lees daarover op de pagina geschiedenis.
Wat voor producten maakt CROW?: CROW biedt de kennis aan in verschillende vormen zoals publicaties, kennispagina's, online tools, congressen en cursussen.
Krijg ik een diploma als ik een cursus bij CROW volg?: Dat is afhankelijk van de cursus. Bij iedere cursus staat aangegeven of u een certificaat of diploma krijgt. Het diploma Verkeerskunde kunt u behalen als u voor alle acht cursusmodules bent geslaagd.

Meer vragen over Algemeen

Welke verkeersklassen worden gebruikt bij bruggen en viaducten?: Bij bruggen en viaducten worden verkeersklassen gebruikt in combinatie met de cijfers 30, 45, 60 (of 300, 450, 600). Het zijn uitgangspunten of normen waarin is vastgelegd welke geschematiseerde belasting de brug moet kunnen hebben. Het gaat om een combinatie van een gelijkmatig verdeelde belasting en een ongunstige geplaatste zware mobiele belasting. Voor meer informatie over deze verkeersklassen kunt u contact opnemen met het Nederlands Normalisatie-instituut en de Stichting Bouwrecht.
Hoe moet ik als opdrachtgever in mijn bestekken rekening houden met de CE-markeringen voor asfalt?: In hoofdstuk 31.2 van de Standaard RAW Bepalingen, wijziging mei 2008 zijn de gewijzigde technische bepalingen Asfaltverhardingen opgenomen. Lees meer over regelgeving en contracten waarmee u rekening moet houden op de kennispagina’s Asfalt.
Waar komt de maximale belasting van wegen uit voort?: De maximale belasting van wegen komt voort uit de maximale asbelasting. Die is wettelijk vastgelegd: 100 Kilo Newton voor getrokken assen en 115 Kilo Newton voor aangedreven assen. Meer informatie hierover vindt u bij de Rijksdienst voor Wegverkeer (RDW). De maximale belasting van wegen is afhankelijk van de verschillende verhardingstypen en verhardingssoorten die u kun toepassen voor een weg. CROW-publicatie 189 ‘Keuzemodel wegconstructies’ helpt om tot een keuze voor een verhardingstype te komen.
Welke verkeersklassen worden gebruikt bij wegconstructies?: In de grond-, water- en wegenbouw wordt tegenwoordig geen gebruik meer gemaakt van verkeersklassen. De maximale belasting van wegen is niet meer gekoppeld aan de verschillende verkeersklassen.
Kan ik in mijn bestekken nog voorschrijven dat het om een dicht of open asfaltbeton gaat volgens de Standaard RAW Bepalingen 2005?: De Europese Commissie heeft bepaald dat voor asfalt de NEN-EN 13108 normen per 1 maart 2008 ingevoerd moeten zijn. Dit betekent dat de asfaltmengsels ook benoemd moeten worden volgens deze normen. Daarmee komen de benamingen dicht en open asfaltbeton, grindasfaltbeton en steenslagasfaltbeton niet meer voor. Asfaltmengsels worden nu benoemd naar de functie die zij in de constructie vervullen. Lees meer over de soorten asfalt op de kennispagina’s Asfalt.
Zijn de oude benamingen voor asfaltmengsels een-op-een te vertalen naar de huidige benamingen?: Het is niet mogelijk om een mengsel met een oude benaming een-op-een te vertalen naar de categorieën die nu gebruikt worden. Wel geeft de handleiding van deelhoofdstuk 31.2 Asfaltverhardingen van de RAW-systematiek een indicatie van de onderlinge relaties. Een samenvatting hiervan kunt u downloaden op de kennispagina’s Asfalt.
Van welke maximale belasting moet ik uitgaan voor een fietspad?: Voor fietspaden is niet de belasting door (brom)fietsen relevant, maar het incidenteel zwaardere verkeer. Denk aan (berm)onderhoudsmaterieel, stempels van hoogwerkers bij snoeiwerkzaamheden aan bomen of tijdelijk gemotoriseerd verkeer bij een omleiding. Ook de vele kruispunten waar het zwaardere wegverkeer het fietspad kruist, spelen een rol.
Hoe kan ik de gegevens uit publicaties 145, 147 en de kwaliteitscatalogus vergelijken?: Meer informatie over de samenhang tussen deze publicaties vindt u op de kennispagina’s Beheer.
Waar kan ik vragen stellen over infrastructuur?: U kunt vragen stellen over infrastructuur via het formulier rechts op deze pagina.
Wat zijn verkeersklassen?: Er zijn twee verschillende ‘soorten’ verkeersklassen. Daardoor kan soms verwarring ontstaan. De eerste soort is gerelateerd aan verkeersklassen voor het ontwerpen en dimensioneren van wegconstructies. De tweede is gerelateerd aan bruggen en viaducten.

Meer vragen over Infrastructuur

Wie is verantwoordelijk voor de luchtkwaliteit?

Hoe is de luchtkwaliteit te beïnvloeden?

Het verminderen van de gemiddelde emissie per voertuig.
Het verminderen van het aantal voertuigen.
Het wegvangen of verspreiden van schadelijke stoffen zodat de concentraties niet te hoog worden.

Meer over manieren om luchtkwaliteit te verbeteren leest u op de pagina's over luchtkwaliteit en verkeer.

Waarom is luchtkwaliteit belangrijk?

Wat is luchtkwaliteit?

Hoe wordt de luchtkwaliteit bepaald?

Wat is de rol van verkeer in de luchtkwaliteit?

Meer vragen over Milieu

Waar kan ik vragen stellen over openbare ruimte?: U kunt vragen stellen over openbare ruimte via het formulier rechts op deze pagina.
Hoe kan ik de gegevens uit publicaties 145, 147 en de kwaliteitscatalogus vergelijken?: Meer informatie over de samenhang tussen deze publicaties vindt u op de kennispagina’s Beheer.

Meer vragen over Openbare ruimte

Wat is een sobere inrichting van een 30 of 60 km/h-gebied?

Sober ingericht betekent ‘maatregelen daar waar nodig’. De randen (poorten) geeft u aan met een 30 km/h-zonebord en een ondersteunende maatregel (uitritconstructie of terugliggende drempel met voorrangsregeling). In het verblijfsgebied zelf moet u op mogelijke conflictpunten (scholen, bushalten, winkelcentra) maatregelen treffen om de attentie te vergroten.

Heeft CROW ook informatie over verkeersregelaars?

CROW heeft uitgave 991 'Verkeersregelaars bij wegwerkzaamheden'. Hierin staat hoe verkeersregelaars ingezet kunnen worden bij werk in uitvoering, evenementen en andere wegwerkzaamheden. Deze publicatie is ook online te bekijken in de module Werk in Uitvoering.

Informatie over de opleiding tot verkeersregelaar staat op de website van

Stichting Verkeersregelaars Nederland

Welke regels gelden er voor scootmobielen?

Het Ministerie van Verkeer en Waterstaat heeft regels voor scootmobielen opgesteld. U kunt die nalezen op de website van het Ministerie.

Hoe zit het met die vrije ruimte van 0,60m tussen de werkruimte en de wegafzetting?

In het Arbobesluit wordt in hoofdstuk 3 Inrichting Arbeidsplaatsen ingegaan op de eisen waaraan (de inrichting van) een arbeidsplaats in zijn algemeenheid moet voldoen. Daarin komen ook de eisen voor de aanwezigheid van vluchtwegen en nooduitgangen aan de orde. Deze regels en voorschriften zijn in de CROW-publicatiereeks WiU 96a/96b vertaald in een vrije ruimte tussen werkruimte en afzetting van 0,60 m. De breedte is afgeleid van de minimale breedte van vluchtwegen en looppaden bij machinewerkplaatsen (minimaal 0,60 m tussen de machines) en bij steigers (minimaal 0,60 m van de steiger is vrij van bouwmateriaal). Ook tussen de in de werkruimte aanwezige machines en/of niet of moeilijk te verplaatsen obstakels moet een ruimte van minimaal 0,60 m aanwezig zijn. Bij het opstellen van de genoemde richtlijnen 96a en 96b zijn in overleg met vertegenwoordigers van de Arbeidsinspectie de regels voor het hanteren van de vrije ruimte vastgesteld en in de richtlijnen opgenomen.

Het primaire doel van de vrije ruimte tussen de werkruimte en de langsafzetting is het scheppen van extra ruimte voor de indirecte veiligheid van de wegwerker. Als de wegwerker met de rug naar de verkeerszijde gekeerd aan het werk is en hij maakt onbewust een stap naar achteren, voorkomt de vrije ruimte dat hij tussen de langsrijdende voertuigen belandt. Het secundaire doel van de vrije ruimte is het scheppen van afstand tussen langsrijdend verkeer en de wegwerker. Het gevoel van onveiligheid voor langsrijdend verkeer neemt hierdoor af. De vrije ruimte is niet bedoeld als een aanvulling op de werkruimte of als loopruimte/vluchtruimte voor de wegwerkers.

De noodzaak van vrije ruimte voor de indirecte veiligheid van de wegwerker aan de verkeerszijde van het werkvak is afhankelijk van het type afzetting. Bij een open scheiding tussen werkruimte en verkeersruimte (geleidebakens of verkeerskegels) bestaat het risico dat wegwerkers die per ongeluk een stap naar achteren doen, tussen het langsrijdende verkeer terechtkomen en dat wegwerkers die elkaar passeren, per ongeluk aan de verkeerszijde van de geleidebakens of verkeerskegels terechtkomen. Bij een open scheiding is daarom een vrije ruimte nodig van minimaal 0,60 m.
Bij een gesloten fysieke scheiding tussen werkruimte en verkeersruimte (geleidebarrier of (bouw)hek) is bovengenoemd risico niet aanwezig. De gesloten scheiding moet dan wel voldoende hoog en stevig zijn, zodat wegwerkers er niet gemakkelijk overheen kunnen stappen of vallen. Voor geleidebarriers geldt een minimale hoogte van 0,80 m en voor hekken een minimale hoogte van 1,00 m.

Geeft CROW advies over specifieke verkeerssituaties, bijvoorbeeld over verkeersdrempels in een straat?

Nee, daarvoor kunt u terecht bij de afdeling Verkeer van uw gemeente. CROW is niet op de hoogte van een specifieke verkeerssituatie. In CROW-publicatie 172 ‘Richtlijn verkeersdrempels’ kunt u wel de richtlijnen terugvinden die CROW heeft opgesteld voor wegbeheerders.

Mag ik een weg buiten de bebouwde kom inrichten als 30 km/h-gebied?

Ja, dit is toegestaan. U kunt een 30 km/uur-weg of 30-zone toepassen in recreatiegebieden. Bij het opstellen van het verkeerbesluit moet u wel beargumenteren waarom voor de lage snelheidslimiet is gekozen. Mogelijke argumenten zijn:
- mengeling van snelverkeer met langzame (kwetsbare) verkeerdeelnemers
- veel overstekende voetgangers
- potentieel gevaar bij hogere snelheidslimiet

Aan welke eisen moeten de teksten en symbolen op de gele borden voldoen om voor de weggebruikers zichtbaar en leesbaar te zijn?

Deze vraag heeft betrekking op de tijdelijke informatieborden die bij werk in uitvoering worden toegepast waarop bijvoorbeeld staat vermeld wanneer de werkzaamheden worden uitgevoerd, wanneer het wegvak is afgesloten of welke omleidingen er zijn.

De teksten en symbolen op de tijdelijke informatieborden moeten voldoen aan de eisen voor zichtbaarheid, leesbaarheid en begrijpelijkheid die gelden voor bewegwijzeringsborden. Deze eisen staan vermeld in de vigerende Richtlijnen Bewegwijzering. Bij veel aspecten van bewegwijzering worden verschillende eisen aangehouden voor permanente en tijdelijke situaties. Zo zijn er verschillende eisen voor constructie, kleur en plaatsing. De eisen aan tekst en leesbaarheid zijn daarentegen wel gelijk voor permanente en tijdelijke situaties, met dien verstande dat voor tijdelijke bewegwijzering bij voorkeur dezelfde letterhoogten worden aangehouden als voor permanente bewegwijzering, maar er is kleinere letterhoogte als minimum voorgeschreven.

Om de boodschap te kunnen lezen moet de weggebruiker voldoende tijd hebben vanaf het moment dat de tekst leesbaar is tot het moment dat het bord wordt gepasseerd. Deze ‘leestijd’ varieert tussen de vier seconden op rustige buitenweggetjes tot zeven seconden op autosnelwegen. De teksten op de borden moeten ten minste op ‘leesbaarheidsafstand’ (= snelheid x leestijd) goed leesbaar zijn. In de bewegwijzering houdt men de vuistregel aan dat de borden zelf op een afstand van circa 1,5 maal de leesbaarheidsafstand zichtbaar moeten zijn.

De leesbaarheid van het in Nederland veel toegepaste lettertype (Ee-alfabet, lichte tekst op donkere achtergrond) bedraagt 6,2 mm per 10 mm letterhoogte (van de hoofdletters). Om aan de eisen voor leesbaarheid te kunnen voldoen, is voor borden bij werk in uitvoering gekozen voor een gele fluorescerende en/of retroreflecterende ondergrond met zwarte opschriften in het ANWB Ee-alfabet met verzwaarde stokdikte. De leesbaarheid van dit lettertype bedraagt 5,3 mm per 10 mm letterhoogte. In het deel ’Omleidingen en tijdelijke bewegwijzering’ wordt ingegaan op de verdere detaillering van de borden (letterhoogte, spatiëring, aantal regels), zowel voor tijdelijke bewegwijzeringsborden als voor informatieborden.

Wat is het verschil tussen parkeernormen en parkeerkencijfers?

Welke categorieën wegen zijn er?

In Nederland zijn er stroomwegen (100 km/h en 120 km/h), gebiedsontsluitingswegen (80 km/h en 50 km/h), erftoegangswegen (60 km/h en 30 km/h). Lees meer over de categorieën op de pagina’s over wegontwerp.

Mag ik een voetgangersoversteekplaats of zebra aanleggen in een 30 km/h-gebied?

Ja dat mag. CROW raadt wel aan om terughoudend te zijn in het aanbrengen van alleen maar zebra's in een 30km/h-gebied. Een zebra is pas een duurzaam veilige maatregel als u het toepast in combinatie met structurele maatregelen. Denk aan een wegversmalling of drempels en plateaus.

Meer vragen over Verkeer & vervoer

Uw antwoord niet gevonden?

Stel dan uw vraag via het formulier rechts op deze pagina. Om uw vraag snel en efficiënt te kunnen beantwoorden, vragen wij u uw vraag zo volledig mogelijk in te vullen. De juiste adviseur neemt dan zo spoedig mogelijk contact met u op.

U kunt ook bellen met onze inhoudelijke helpdesk op werkdagen van 8.00 tot 17.00 uur op telefoonnummer 0318 - 69 98 55.

Voor overige vragen belt u met onze klantenservice: 0318 - 69 53 15.

Helpdesk

Heeft u een vraag voor onze helpdesk en kunt u het antwoord niet vinden? Ga naar het vragenformulier.

Stel uw vraag aan de helpdesk

Meer over CROW
Adres & route

Klantenservice

Heeft u een vraag over de website, over bestellingen van publicaties, abonnementen of over cursus- en congresinschrijvingen, vul dan onderstaand formulier in.